Lago di Scanno: het grootste natuurlijke meer van de Abruzzen

Het grootste natuurlijke meer van de Abruzzen, op 922 meter in de Sagittario-vallei: van bovenaf heeft het de vorm van een hart, van dichtbij kleuren die veranderen met het licht, de uren en de seizoenen.

ItaliëLago di Scanno
meer op 922 m
Smaken van Lago di Scanno1 / 6

Kluis van Sant'Egidio

Abruzzen

Een kleine veldkapel op een heuvel op ongeveer duizend meter hoogte, tussen dorp en meer, die je alleen te voet bereikt. Vanaf de heuvel zie je het…

Frattura Vecchia

Abruzzen

Een stenen dorp dat halverwege is blijven staan, met vervallen huizen, de resten van een klokkentoren en het Lago di Scanno eronder. Frattura Vecch…

Madonna del Lago

Aan de oever

Een wit kerkje tussen rots en oever, loodrecht boven het water: het bewaart een verhaal van reizigers en winternachten.

Juli

Voor een bezoek aan Lago di Scanno

Het is het seizoen van het water: trapboot, kano, picknick aan de oevers en, wie wil, een duik in het frisse water.

Het grootste natuurlijke meer van de Abruzzen, op 922 meter in de Sagittario-vallei: van bovenaf heeft het de vorm van een hart, van dichtbij kleuren die veranderen met het licht, de uren en de seizoenen.

Het meer van Scanno (Lago di Scanno) ligt aan de voet van donkere bergen van beuken en rots, op een paar minuten van Scanno, en je hoeft er maar één keer te zijn geweest om te begrijpen waarom het het beeld van de Abruzzen is geworden. Het is geen stuwmeer: het is een echt meer, ontstaan door een aardverschuiving. Je loopt er in een middag omheen, bekijkt het in een uur lopen vanaf een uitkijkpunt en steekt het 's zomers over met een trapboot. En als je het in de herfst leert kennen, wanneer de bossen boven het water ontvlammen, vergeet je het nauwelijks.

Waar het meer van Scanno ligt

Het meer vult een kom in de bovenste Sagittario-vallei, in de provincie L'Aquila, aan de rand van het Nationaal Park Abruzzen, Lazio en Molise. Om er van beneden te komen, rijdt men door de Sagittario-kloof, tussen rotswanden van tientallen meters hoog: dan opent de vallei zich en verschijnt het water, met Scanno hoger op de helling. Rondom verheffen zich de Montagna Grande en de Monte Genzana, die bij helder weer in het water weerspiegelen.

Panoramisch uitzicht op het Lago di Scanno van bovenaf
Het meer van bovenaf gezien
Het Lago di Scanno met het Genzana-massief op de achtergrond
Het meer en de Monte Genzana
Lago di Scanno en omgeving op de kaart
Cima della Terratta 2208 mPunta della Peltrara 2201 mMonte Genzana 2170 mSerra Carapale Sud 2106 mSerra del Carapale Settentronale 2086 mCima Serra Leardi 2083 mMonte Genzanella 2014 mMonte Trascinone 1937 mVillalagoScannoFratturaFrattura Vecchia1234567
  1. 1 Lago di Scanno
  2. 2 Kluis van Sant'Egidio
  3. 3 Frattura Vecchia
  4. 4 Kerk Santa Maria della Valle
  5. 5 Villalago
  6. 6 Scanno
  7. 7 Lago di San Domenico

De gele route volgt de wegen en verbindt Lago di Scanno met de plekken in de buurt; de stippellijn is de korte verbinding van de weg naar de plek.

Gegevens: © OpenStreetMap-bijdragers (ODbL) · Reliëf van AWS Terrain Tiles (SRTM, EU-DEM en andere open bronnen).

Een meer ontstaan door een aardverschuiving

De geschiedenis van het meer is die van een berg die naar beneden stort. In de prehistorie maakte een grote aardverschuiving zich los van de helling en versperde de loop van de rivier de Tasso: het water stuwde op achter de barrière en vulde de kom. De aanwijzingen komen niet overeen over wanneer dat gebeurde, tussen enkele duizenden en ruim twaalfduizend jaar geleden, en ook niet over de berg waarvan het materiaal losraakte, de Rava of de Genzana; een oude toeschrijving aan een door Romeinse geschiedschrijvers verteld aardbeving wordt tegenwoordig betwijfeld.

Zeker is dat het meer klein en diep is: ongeveer een vierkante kilometer oppervlakte, tot ongeveer dertig meter diep (de maten wisselen van tekst tot tekst en met de seizoenen). Het wordt gevoed door de Tasso, de belangrijkste toevoer; het water verlaat het meer door de kalkrots, op karstmanier, en verschijnt daarna weer als Sagittario.

Waarom het hartvormig is

Vanaf de oever is het meer een prachtige waterspiegel, maar het hart zie je niet: je moet omhoog. Van bovenaf gezien heeft het bekken een bijna symmetrische omtrek met een kleine inham aan de top, precies zoals het symbool. Het punt van waaruit je het het best ziet, is het Belvedere del Cuore (hartuitkijkpunt), te voet bereikbaar via de Sentiero del Cuore: van bovenaf lees je de vorm in één oogopslag, en de foto komt vanzelf.

De rondwandeling en de oevers

De eenvoudigste manier om het te leren kennen, is er rondom te lopen. De route over de geasfalteerde weg meet ongeveer vijf kilometer, bijna vlak, en wordt zonder haast te voet of per fiets afgelegd. Je komt langs riet, wilgen en populieren, langs plekken waar het water smaragdgroen wordt en andere waar de rots zich spiegelt. Aan de oevers kun je picknicken en, in het warme seizoen, zwemmen in het frisse water; 's zomers kun je trapboten, kano's en fietsen huren.

De kerk aan het water

Aan de oever, tussen rots en water, staat de kerk Madonna del Lago: een wit kerkje dat loodrecht boven het meer uitsteekt en meteen opvalt. Ze vertelt van reizigers en winternachten: volgens de overlevering werd een Mariabeeldje in een natuurlijke nis langs een gevaarlijk pad geplaatst om de voorbijgangers te beschermen. In de zestiende eeuw begonnen de verhalen over buitengewone gebeurtenissen; in 1697 besloot men een kapel te bouwen, die in 1702 werd ingewijd. In 1979 werd het beeldje gestolen en het jaar daarop vervangen door een kopie.

De Sentiero del Cuore

De Sentiero del Cuore (hartenpad) begint bij de weg die langs het meer loopt, gaat het bos in en stijgt tot een uitkijkpunt in de buurt van de heuvel en de Kluis van Sant'Egidio op ongeveer 1.100 meter hoogte: van daar zie je de vorm van het meer en ook het dorp. Men stijgt in ongeveer een uur, daalt in driekwartier, en de gidsen noemen het gemakkelijk. De vertrekpunten, de etappes, de tijden en de beste reistijd vind je in de gids over de Sentiero del Cuore.

Planten, vogels en vissen: de natuur van het meer

Het meer is klein maar herbergt een verrassende natuur. Rond het water groeien rietvelden, wilgen en populieren, met een linde waar de Tasso binnenstroomt. De vogels zijn de grootste attractie: wilde eenden en meerkoeten op het oppervlak en, hoog boven, slechtvalken, bruine kiekendieven en nachtroofvogels; daarom is het een plek voor de verrekijker. In het water leven beekforellen, baarzen en snoeken, en zeldzaam wordt ook de Europese moerasschildpad gemeld. Aan de westoever, bij de picknickplaatsen, kom je ook enkele tamme ganzen tegen. In de bossen van de omgeving, in het gebied van het park, leven de Apennijnse wolf en de Marsicaanse beer: ze tegenkomen is zeer zeldzaam, maar ze zijn de reden waarom men hier met respect loopt.

Na het meer

Met het meer bevind je je in het hart van een vallei die een hele dag verdient. Iets hoger ligt het dorp Scanno met zijn stenen steegjes en goudsmedewerkplaatsen. Verder stroomopwaarts opent zich de vallei van Villalago met het Lago di San Domenico en de Kluis van San Domenico, en de Sagittario-kloof is de beste manier om aan te komen of weer te vertrekken. Richting het park ligt dan Pescasseroli, poort naar paden en bossen.

Wanneer een bezoek aan het meer van Scanno loont

Het meer verandert van gezicht met de seizoenen. De herfst is zijn meest gevraagde tijd: de beuken rondom ontvlammen tussen oktober en half november, en het water verdubbelt de kleuren. In de zomer beleef je het water, met trapboot, kano, fietstocht en picknick, maar ook in het gedrang van augustus: je moet bij het ochtendgloren komen, wanneer het licht het mooist en de oever leeg is. In de winter daalt de sneeuw op het landschap en is het meer stil; in de lente nodigen het groen en de vogels uit tot wandelen. Hieronder vind je maand na maand wat je kunt verwachten.

Wat je bij het Lago di Scanno kunt doen

Alles wat je te voet, per fiets en op het water kunt doen.

  • Te voet

    De rondwandeling om het meer

    De route over de geasfalteerde weg meet ongeveer vijf kilometer en is bijna vlak: je loopt hem rustig, met stops aan de oevers en voor de uitkijkpunten.

  • Het Lago di Scanno, tussen de bomen gezien vanaf de Sentiero del Cuore
    Het meer vanaf de Sentiero del Cuore
    Te voet

    De Sentiero del Cuore

    Hij begint bij de grote parkeerplaats van het meer en stijgt ongeveer een uur door het bos tot het uitkijkpunt, vanwaar je het meer als hart herkent. De afdaling duurt driekwartier.

  • Het kerkje Madonna del Lago tussen rots en oever
    De kerk Madonna del Lago
    Op het water

    Trapboot en kano

    In het warme seizoen kun je trapboten, kano's en kleine boten huren om het meer over te steken.

  • Met de fiets

    Met de fiets om het meer

    De rondte over de geasfalteerde weg, bijna vlak, leent zich voor de fiets; 's zomers kun je ook fietsen huren.

  • Waarnemen

    Vogels kijken

    Wilde eenden, meerkoeten en, hoog boven, valken: met een verrekijker is het meer een goede plek om vogels te kijken.

  • Op het water

    Picknick en zwemmen

    Aan de oevers kun je picknicken en 's zomers zwemmen in het frisse water van het meer.

  • Waarnemen

    Fotograferen bij het ochtendgloren

    Het ochtendlicht is het mooist en is in het hoogseizoen ook het enige moment waarop de oevers leeg zijn.

Natuur: wie er aan het Lago di Scanno leeft

Planten, vogels, vissen en dieren die je rond het water kunt tegenkomen of je alleen kunt voorstellen.

  • Planten

    Het riet

    Het rietveld van riet is de meest verbreide plantengemeenschap aan de oevers.

  • Planten

    Wilgen en populieren

    De bomen aan de oever zijn vooral schietwilgen en populieren, met een linde bij de monding van de Tasso.

  • Vogels

    Watervogels

    Wilde eenden en meerkoeten zijn op het oppervlak het gemakkelijkst te zien.

  • Vogels

    Roofvogels

    Slechtvalken, bruine kiekendieven, havikken en nachtroofvogels bewonen de rotsen en bossen boven het meer.

  • Vissen en reptielen

    De vissen

    Beekforel, baars, snoek en andere soorten bevolken het water; ook palingen worden gemeld.

  • Vissen en reptielen

    De moerasschildpad

    Een klein zoetwaterreptiel, hier gemeld, maar zeldzaam.

  • Zoogdieren

    Wolf en beer in de nabije bossen

    In het gebied van het park rond het meer leven de Apennijnse wolf en de Marsicaanse beer: ontmoetingen zijn zeer zeldzaam.

Symbolen en tradities

De verhalen die men over het meer vertelt en die het een ziel hebben gegeven.

  • Symbool

    Het hart

    De bijna symmetrische omtrek van het bekken, van bovenaf gezien, is het symbool van het meer en, in ruimere zin, van Scanno geworden.

  • Legende

    Het licht op het ijs

    Een reiziger, verrast door een sneeuwstorm op de weg van de Sagittario, ziet een klein licht en volgt het: pas daarna merkt hij dat hij het bevroren meer te voet heeft overgestoken. In sommige versies is het licht de Madonna, in andere bouwt de reiziger later de kerk op de plek waar hij het zag.

  • Legende

    De heks en het meer

    Een andere overlevering vertelt dat het meer door een betovering is ontstaan: in een versie door een heks en een tovenaar, en waar de heks viel, verscheen het meer; in een andere liet een tovenares, Angiolina, het water onder de voeten van haar ontvoerders ontspringen.

  • Het kerkje Madonna del Lago tussen rots en oever
    De kerk Madonna del Lago
    Geloof

    De Madonna del Lago

    Het beeldje in een nis langs een gevaarlijk pad, de in 1697 besloten en in 1702 ingewijde kapel, de diefstal van 1979 en de kopie het jaar daarop: de ware geschiedenis van een kerkje waar de reizigers altijd met genegenheid naar hebben gekeken.

Wanneer gaan, maand voor maand

Beste tijd: van juli tot oktober. De balken laten zien hoe geschikt de maand is: hoe hoger, hoe beter.

  1. Januari

    Sneeuw rondom en grote stilte: je bekijkt het meer vanaf de oever of van bovenaf, en de Sentiero del Cuore kun je ook in de winter lopen met geschikte schoenen en geschikte uitrusting.

  2. Februari

    De kern van de winter: hetzelfde aanbod als in januari, met een besneeuwd landschap en weinig mensen.

  3. Maart

    De sneeuw trekt zich terug in de hoogte: de lage paden komen vrij, de hoge nog niet.

  4. April

    Een overgangstijd: het riet en de bossen rondom beginnen weer te groenen.

  5. Mei

    Stralend groen en milde temperaturen: de tijd die de gidsen als ideaal voor wandelen noemen.

  6. Juni

    Lange dagen: rondwandeling te voet of per fiets in de koele uren en de eerste trapboten.

  7. Juli

    Het is het seizoen van het water: trapboot, kano, picknick aan de oevers en, wie wil, een duik in het frisse water.

  8. Augustus

    Zoals in juli, maar met meer mensen: je moet bij het ochtendgloren komen, wanneer het licht het mooist en de oever leeg is.

  9. September

    Minder mensen en zachter licht: het water begint de eerste herfstkleuren te spiegelen.

  10. Oktober

    De foliagemaand: de hoge beukenbossen veranderen van kleur in de eerste helft van de maand, de lagere daarna, en het meer verdubbelt de kleuren.

  11. November

    Herfstblad in de lagere bossen tot halverwege de maand, daarna korte dagen en een rustig meer.

  12. December

    Kou en korte dagen: met de eerste sneeuwval bereidt het meer zich voor op zijn winter.

Wat te zien in de buurt

Ansichtkaarten uit de omgeving, met de afstand hemelsbreed.

Wat te doen, seizoen voor seizoen

Zomer

Wat je 's zomers aan het meer kunt doen

Het is het seizoen van het water: het meer beleef je van dichtbij, met rondwandeling, trapboot en picknick, maar je moet vroeg komen.

In één dag

  1. Lago di ScannoRondwandeling om het meer, trapboot of kano, picknick aan de oever
  2. ScannoIn de middag de steegjes en werkplaatsen van Scanno
Herfst

Wat je in de herfst aan het meer kunt doen

De meest gevraagde tijd: de bossen ontvlammen en de waterspiegel verdubbelt ze. Het juiste moment voor de Sentiero del Cuore.

In één dag

  1. Lago di ScannoSentiero del Cuore en Belvedere, daarna rondwandeling om het meer
  2. ScannoLunch in de bergen en een wandeling door het dorp
Winter

Wat je in de winter aan het meer kunt doen

Weinig mensen, grote stilte en sneeuw op de bergen: je bekijkt het meer vanaf de oever en, als je uitgerust bent, vanaf de Sentiero del Cuore.

In één dag

  1. Lago di ScannoWandeling aan de oever en pad met geschikte schoenen
  2. ScannoHet dorp en een diner in de bergen

Andere meren in de buurt

Veelgestelde vragen over Lago di Scanno

Hoe is het Lago di Scanno ontstaan?

Het is een natuurlijk meer, ontstaan door een aardverschuiving die in de prehistorie de loop van de rivier de Tasso versperde: het water stuwde op achter de barrière en vulde de kom. De aanwijzingen komen niet overeen over wanneer het gebeurde en van welke berg de aardverschuiving losraakte.

Meer lezen: Een meer ontstaan door een aardverschuiving

Waarom heeft het Lago di Scanno de vorm van een hart?

De omtrek van het bekken is van bovenaf gezien bijna symmetrisch, met een kleine inham in het bovenste deel. Het hart zie je niet vanaf de oever: je herkent het vanaf het Belvedere del Cuore, te voet bereikbaar via de Sentiero del Cuore.

Meer lezen: Waarom het hartvormig is

Hoe groot en hoe diep is het Lago di Scanno?

Het heeft een oppervlakte van ongeveer een vierkante kilometer en een grootste diepte van rond de dertig meter; de aanwijzingen liggen tussen 30 en 36 meter en wisselen met de seizoenen.

Meer lezen: Een meer ontstaan door een aardverschuiving

Op welke hoogte ligt het Lago di Scanno?

Op ongeveer 922 meter boven zeeniveau, in de bovenste Sagittario-vallei, in de provincie L'Aquila.

Meer lezen: Waar het meer van Scanno ligt

Wat kun je bij het Lago di Scanno doen?

Je kunt het meer te voet of per fiets rondlopen over het geasfalteerde pad van ongeveer vijf kilometer, via de Sentiero del Cuore naar het Belvedere del Cuore stijgen, vogels kijken, picknicken en 's zomers trapboten en kano's huren.

Meer lezen: Wat je bij het meer van Scanno kunt doen

Hoe lang duurt de Sentiero del Cuore?

Ongeveer een uur omhoog en driekwartier omlaag, met een hoogteverschil van ongeveer tweehonderd tot tweehonderdvijftig meter. De lengteaanduidingen van de gidsen schommelen, dus het loont de moeite de kaart te controleren voor je vertrekt.

Meer lezen: De Sentiero del Cuore

Kun je in het Lago di Scanno zwemmen?

Ja, 's zomers zwemmen veel mensen aan de oevers, maar het water is fris. Voor je erin gaat, moet je je informeren over de regels en de toegestane zones.

Meer lezen: Wat je bij het meer van Scanno kunt doen

Wanneer moet je naar het Lago di Scanno gaan?

De meest geschikte maanden zijn juli, augustus en september voor het water en de lange dagen en oktober voor de herfstkleuren. Voor sneeuw en stilte januari en februari. In augustus moet je bij het ochtendgloren komen om de drukte te vermijden.

Meer lezen: Wanneer je moet gaan, maand voor maand

Welke dieren leven in het Lago di Scanno?

Je ziet vooral watervogels zoals wilde eenden en meerkoeten en roofvogels zoals de slechtvalk. In het water leven forellen, baarzen en snoeken; in de nabije bossen, in het park, zijn er wolf en beer, maar ontmoetingen zijn zeer zeldzaam.

Meer lezen: Natuur: wie er aan het meer van Scanno leeft

Wat is de kerk aan het Lago di Scanno?

Het is de kerk Madonna del Lago, een wit kerkje tussen rots en oever. De kapel werd in 1697 besloten en in 1702 ingewijd en bewaart een Mariabeeldje, waarvan de kopie het in 1979 gestolen origineel vervangt.

Meer lezen: De kerk aan het water